‌در‌ عذرخواهى ‌از‌ دادخواهيهاى مردم ‌بر‌ اثر ظلم ‌و‌ ستمى ‌كه‌ ‌به‌ آنها رسيده

از دعاهاى امام عليه السلام است ‌در‌ عذرخواهى ‌از‌ دادخواهيهاى مردم ‌بر‌ اثر ظلم ‌و‌ ستمى ‌كه‌ ‌به‌ آنها رسيده، ‌و‌ ‌از‌ كوتاهى ‌در‌ حقوق ‌و‌ بهره ‌ى‌ ايشان، ‌و‌ ‌در‌ آزادى ‌از‌ آتش (به وسيله ‌ى‌ توبه، عذر ‌و‌ پوزش خواستن ‌سه‌ قسم است: (1) كسى ‌به‌ ديگرى ‌مى‌ گويد: ‌من‌ فلان كار ‌را‌ بجا نياوردم (2) ‌مى‌ گويد: ‌بر‌ اثر فلان بجا آوردم (3) ‌مى‌ گويد: بجا آوردم ‌و‌ ديگر بجا نخواهم آورد، ‌و‌ معنى توبه قسم سوم است):  

―    بار خدايا ‌من‌ ‌به‌ درگاه ‌تو‌ عذر ‌مى‌ خواهم ‌از‌ ستم كشيده ‌اى‌ ‌كه‌ ‌در‌ برابر ‌من‌ ‌به‌ ‌او‌ ستم رسيده ‌و‌ ‌من‌ ‌او‌ ‌را‌ يارى نكرده ‌ام‌ (زيرا يارى كردن مومن ‌حق‌ واجبى است ‌بر‌ مومن ديگر ‌كه‌ اگر ‌او‌ ‌را‌ يارى نكند مواخذه ‌و‌ بازپرس ‌مى‌ شود، حضرت صادق- عليه السلام- فرموده: مومنى ‌كه‌ برادر «هم كيش» خود ‌را‌ يارى كند ‌و‌ ‌بر‌ يارى ‌او‌ توانائى داشته باشد خداوند ‌او‌ ‌را‌ ‌در‌ آخرت يارى خواهد كرد «از گرفتاريها ‌و‌ شكنجه هاى ‌آن‌ سرا رهائيش ‌مى‌ دهد» ‌و‌ مومنى ‌كه‌ برادرش ‌را‌ خوار گرداند ‌و‌ ‌بر‌ يارى ‌او‌ توانا باشد خدا ‌او‌ ‌را‌ ‌در‌ دنيا ‌و‌ آخرت خوار نمايد «در دنيا بدبخت ‌و‌ ‌در‌ آخرت ‌از‌ رحمتش دور سازد») ‌و‌ ‌از‌ احسان ‌و‌ نيكى ‌كه‌ ‌به‌ ‌من‌ شده ‌و‌ سپاس ‌آن‌ ‌را‌ بجا نياورده ‌ام‌ (حضرت رسول- صلى الله عليه ‌و‌ آله- فرموده: ‌هر‌ ‌كه‌ ‌به‌ ‌او‌ احسان شود بايد جزاى ‌آن‌ ‌را‌ بدهد، اگر نتوانست بايد ‌آن‌ ‌را‌ بستايد، ‌و‌ اگر چنين نكرد كفران ‌آن‌ نعمت نموده، حضرت صادق- عليه السلام- فرموده: خدا لعنت كند «از رحمتش دور گرداند» كسانى ‌را‌ ‌كه‌ راه احسان ‌و‌ نيكى ‌را‌ بريده ‌و‌ جلوگيرى ‌مى‌ نمايند، گفتند: ‌چه‌ كسانى ‌از‌ راه احسان جلوگيرى ‌مى‌ كنند؟ فرمود: مردى ‌كه‌ ‌به‌ ‌او‌ احسان شود ‌و‌ ‌آن‌ ‌را‌ كفران نمايد) ‌و‌ ‌از‌ بدكردارى ‌كه‌ ‌از‌ ‌من‌ عذر خواسته ‌و‌ ‌من‌ عذرش ‌را‌ نپذيرفته ‌ام‌ (پيغمبر- صلى الله عليه ‌و‌ آله- فرموده: كسى ‌كه‌ بيزارى جستن بدكردارى ‌را‌ ‌از‌ بدى ‌كه‌ كرده راست گويد ‌يا‌ دروغ نپذيرد ‌بر‌ ‌سر‌ حوض «نهرى ‌كه‌ خداى تعالى ‌در‌ بهشت ‌به‌ ‌من‌ عطا كرده» نزد ‌من‌ نخواهد آمد) ‌و‌ ‌از‌ نيازمندى ‌كه‌ ‌از‌ ‌من‌ درخواست نموده ‌و‌ ‌من‌ ‌او‌ ‌را‌ نبخشيده ‌و‌ ‌بر‌ خود برترى نداده ‌ام‌ (حضرت صادق- عليه السلام- ‌به‌ ابان ابن تغلب فرمود: هرگاه نصف دارائيت ‌را‌ ‌به‌ مومنى تقسيم نمودى ‌او‌ ‌را‌ ‌بر‌ خود مقدم نداشته ‌و‌ برترى نداده ‌اى‌ ‌و‌ ‌تو‌ ‌و‌ ‌او‌ يكسان هستيد، ‌او‌ ‌را‌ ‌بر‌ خود برترى ‌مى‌ دهى اگر ‌از‌ نصف ديگر ‌به‌ ‌او‌ ببخشى) ‌و‌ ‌از‌ ‌حق‌ صاحب ‌حق‌ مومنى ‌كه‌ ‌بر‌ ‌من‌ لازم است ‌و‌ ‌آن‌ ‌را‌ نداده ‌ام‌ (معلى ابن خنيس گفته: ‌به‌ حضرت صادق- عليه السلام- گفتم: ‌حق‌ مسلمان ‌بر‌ مسلمان چيست؟ فرمود: هفت ‌حق‌ واجب است، حقى ‌از‌ آنها نيست ‌جز‌ آنكه ‌بر‌ ‌او‌ واجب ‌مى‌ باشد، اگر حقى ‌از‌ آنها ‌را‌ ضايع سازد ‌از‌ دوستى خدا ‌و‌ طاعت ‌او‌ بيرون رفته، ‌و‌ خدا ‌را‌ ‌در‌ ‌او‌ نصيب ‌و‌ بهره ‌اى‌ نيست «خدا ‌را‌ بندگى نكرده» ‌به‌ ‌آن‌ حضرت گفتم: فدايت شوم ‌آن‌ هفت ‌حق‌ چيست؟ فرمود: ‌اى‌ معلى ‌من‌ ‌بر‌ ‌تو‌ مهربانم ‌مى‌ ترسم آنها ‌را‌ ضايع ‌و‌ تباه سازى ‌و‌ حفظ نكنى ‌و‌ بدانى ‌و‌ عمل ننمائى، گفتم: قوت ‌و‌ توانائى ‌جز‌ ‌از‌ جانب خدا نيست «اميد است خداى تعالى توانائى ‌و‌ توفيق عمل ‌به‌ آنها ‌را‌ عطاء فرمايد» فرمود: كمتر ‌حق‌ ‌از‌ آنها آنست ‌كه‌ براى ‌او‌ دوست دارى آنچه ‌را‌ ‌كه‌ براى خود دوست ‌مى‌ دارى، ‌و‌ نپسندى براى ‌او‌ آنچه ‌را‌ ‌كه‌ براى خود نمى پسندى، ‌و‌ ‌حق‌ دوم آنست ‌كه‌ ‌از‌ خشم ‌او‌ دورى گزينى «كارى نكنى ‌كه‌ ‌او‌ ‌را‌ خشمناك سازى» ‌و‌ رضا ‌و‌ خشنودى ‌او‌ ‌را‌ پيروى نمائى، ‌و‌ فرمان ‌او‌ ‌را‌ انجام دهى، ‌و‌ ‌حق‌ سوم آنست ‌كه‌ ‌او‌ ‌را‌ ‌به‌ جان ‌و‌ مال ‌و‌ زبان ‌و‌ دست ‌و‌ ‌پا‌ يارى كنى، ‌و‌ ‌حق‌ چهارم آنست ‌كه‌ ‌تو‌ ديدبان ‌و‌ راهنما ‌و‌ آيينه ‌ى‌ ‌او‌ باشى، ‌و‌ ‌حق‌ پنجم آنست ‌كه‌ ‌تو‌ سير نباشى ‌و‌ ‌او‌ گرسنه ‌و‌ ‌تو‌ سيرآب ‌و‌ ‌او‌ تشنه، ‌و‌ ‌تو‌ جامه نپوشى ‌و‌ ‌او‌ برهنه باشد، ‌و‌ ‌حق‌ ششم آنست ‌كه‌ براى ‌تو‌ خدمتگزار باشد ‌و‌ براى برادر «هم كيش» ‌تو‌ خدمتگزارى نباشد لازم است ‌كه‌ خدمتگزارت ‌را‌ بفرستى ‌تا‌ جامه ‌ى‌ ‌او‌ ‌را‌ بشويد ‌و‌ خوراكش ‌را‌ پخته سازد ‌و‌ بسترش ‌را‌ بگستراند، ‌و‌ ‌حق‌ هفتم آنست ‌كه‌ سوگندش ‌را‌ تصديق نموده راست بدانى، ‌و‌ دعوت ‌او‌ ‌را‌ اجابت كنى، ‌و‌ بيمارش ‌را‌ ديدن نمائى، ‌و‌ ‌به‌ جنازه ‌اش‌ حاضر شوى، ‌و‌ چون دانستى ‌او‌ ‌را‌ حاجت ‌و‌ خواسته ‌اى‌ است براى برآوردن ‌آن‌ ‌به‌ سوى ‌او‌ بشتابى ‌و‌ ‌او‌ ‌را‌ ناچار نسازى ‌كه‌ خواسته ‌اش‌ ‌را‌ ‌از‌ ‌تو‌ درخواست نمايد آنگاه ‌به‌ سوى ‌او‌ بشتابى، ‌پس‌ هرگاه آنها ‌را‌ بجا آوردى دوستى خود ‌را‌ ‌به‌ دوستى ‌او‌ ‌و‌ دوستى ‌او‌ ‌را‌ ‌به‌ دوستى خود پيوند نموده اى) ‌و‌ ‌از‌ عيب ‌و‌ نقص مومنى ‌كه‌ براى ‌من‌ آشكار گشته ‌و‌ ‌آن‌ ‌را‌ نپوشانده ‌ام‌ ( حضرت على- عليه السلام- فرموده: كسى ‌كه‌ درباره ‌ى‌ مومنى بگويد چيزى ‌را‌ ‌كه‌ ‌به‌ ‌دو‌ چشمش ديده ‌و‌ ‌به‌ ‌دو‌ گوشش شنيده ‌و‌ ‌آن‌ ‌از‌ چيزهائى است ‌كه‌ ‌آن‌ مومن ‌را‌ عيب ‌مى‌ كند ‌و‌ جوانمرديش ‌را‌ ويران ‌مى‌ سازد ‌او‌ ‌از‌ كسانى است ‌كه‌ خداى عزوجل فرموده «س 24 ‌ى‌ 19»: ‌ان‌ الذين يحبون ‌ان‌ تشيع الفاحشه ‌فى‌ الذين امنوا لهم عذاب اليم ‌فى‌ الدنيا ‌و‌ الاخره يعنى آنانكه دوست دارند ‌در‌ بين كسانى ‌كه‌ ايمان آورده اند زشتى فاش گردد، ‌در‌ دنيا ‌و‌ آخرت براى آنها عذاب دردناك است) ‌و‌ ‌از‌ ‌هر‌ گناهى ‌كه‌ براى ‌من‌ پيش آمده ‌و‌ ‌از‌ ‌آن‌ دورى نكرده ‌ام‌   

―    بار خدايا ‌از‌ آنها (گناهان نامبرده) ‌و‌ مانند آنها ‌از‌ ‌تو‌ عذر ‌مى‌ خواهم عذر خواستن ‌از‌ روى پشيمانى ‌كه‌ براى مانند آنها ‌كه‌ مرا پيش آيد واعظ ‌و‌ پنددهنده (مانع ‌و‌ جلوگير) باشد  

―    پس ‌بر‌ محمد ‌و‌ ‌آل‌ ‌او‌ درود فرست، ‌و‌ پشيمانيم ‌را‌ ‌از‌ لغزشهائى ‌كه‌ ‌به‌ ‌آن‌ گرفتار شدم ‌و‌ قصدم ‌را‌ ‌بر‌ بجا نياوردن گناهانى ‌كه‌ ‌به‌ ‌من‌ رومى آورد توبه ‌اى‌ قرار ‌ده‌ ‌كه‌ براى ‌من‌ موجب دوستى ‌تو‌ شود، ‌اى‌ دوستدار توبه كنندگان (اشاره ‌به‌ قول خداى تعالى «س 2 ‌ى‌ 222»: ‌ان‌ الله يحب التوابين ‌و‌ يحب المتطهرين يعنى همانا خدا آنان ‌را‌ ‌كه‌ «از گناهان» پيوسته توبه ‌مى‌ كنند ‌و‌ آنان ‌را‌ ‌كه‌ «از نجاست ‌و‌ پليدى» پاك ‌و‌ پاكيزه اند دوست ‌مى‌ دارد)
.

...............................

منبع

درباره بنیاد صحیفه سجادیه

بنیاد صحیفه سجادیه در استان اصفهان در جهت توسعه فرهنگ قرآن و عترت براساس حدیث ثقلین در سال 1395 تاسیس گردید.

 امید است این کتاب ازرشمند صحیفه سجادیه که تنها کتابی است که از سوی اهل بیت (ع) به نگارش درآمده و به عنوان زبور آل محمد و خواهر قرآن معروف است، بعد از قرآن و نهج البلاغه به آن توجه ویژه شود و در جامعه اسلامیمان مورد توجه و بهر برداری قرار گیرد.

کانال تلگرام بنیاد BonyadSahifeh @ 

logo