• تــازه ها
  • متن دعا
  • فراز صحیفه
اوقات شرعی

آمار بازدید

بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
2420
3753
62273638

برترى دادن والدین، به گرامى داشتن ایشان نزد خدا

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۲

وَ اخْصُصِ اللَّهُمَّ وَالِدَيَّ بِالْكَرَامَةِ لَدَيْكَ، وَ الصَّلَاةِ مِنْكَ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

و پدر و مادر مرا- بار خدایا- به گرامى داشتن نزد خود و احسان و نیکى از جانب خویش برترى بخش، اى بخشنده‏ترین بخشندگان.

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۳

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْهِمْنِي عِلْمَ مَا يَجِبُ لَهُمَا عَلَيَّ إِلْهَاماً، وَ اجْمَعْ لِي عِلْمَ ذَلِكَ كُلِّهِ تَمَاماً، ثُمَّ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تُلْهِمُنِي مِنْهُ، وَ وَفِّقْنِي لِلنُّفُوذِ فِيما تُبَصِّرُنِي مِنْ عِلْمِهِ حَتَّى لَا يَفُوتَنِي اسْتِعْمَالُ شَيْ‏ءٍ عَلَّمْتَنِيهِ، وَ لَا تَثْقُلَ أَرْكَانِي عَنِ الْحَفُوفِ فِيما أَلْهَمْتَنِيهِ.

بار خدایا بر محمد و آل او درود فرست، و دانستن آنچه درباره‏ ى ایشان بر من واجب است به من الهام نما و در دلم انداز، و آموختن همه ‏ى آن واجبات را بى‏ کم و کاست برایم فراهم آور، سپس مرا به آنچه که به من الهام مى ‏نمائى وادار، و براى انجام در آنچه به دانستن آن بینایم مى سازى توفیقم ده، تا بجا آوردن چیزى از آنچه مرا به آن دانا گردانیده‏ اى از من فوت نگردد، و اندامم از خدمت در آنچه به من الهام نموده ‏اى سنگین نشود (سست نگشته بازنماند، چون حقوق پدر و مادر در زندگى و پس از مرگشان بر فرزند بیش از آنست که انسان آن را دریابد از این رو امام علیه ‏السلام از خداوند سبحان درخواست مى‏ نماید که آنها را به او الهام فرماید و به انجام آن موفق سازد، ابى‏ ولاد حناط گفته: از حضرت صادق علیه ‏السلام از قول خداى عزوجل و بالوالدین احسانا «و به پدر و مادر نیکوئى نمائید» پرسیدم: این احسان و نیکوئى چیست؟ فرمود: احسان آنست که با آنها خوشرفتارى نمائى، و اگر چیزى از تو خواستند هر چند بى ‏نیاز باشند آنها را نرنجانى، آیا خداوند عزوجل نمى ‏فرماید «س 3 ى 92(: لن تنالوا البر حتى تنفقوا مما تحبون «هرگز نیکى را درنیابید تا آنکه از آنچه دوست مى‏دارید انفاق کنید» پس از آن حضرت صادق علیه ‏السلام فرمود: و اما قول خداى عزوجل: اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لاتنهرهما «و چنانکه یکى از آنها یا هر دو نزد تو پیر و سالخورده گردند اف مساوى: سخنى که به تنگ آمده باشى به ایشان مگو، و بانگ بر آنها مزن» اگر تو را نگران ساختند به آنها اف مگو، و اگر تو را کتک زدند بانگ بر آنان مزن، و قل لهما قولا کریما «و با ایشان نیکو سخن گو» فرمود: اگر تو را کتک زدند به ایشان بگو: خدا شما را بیامرزد، که سخن نیکوى تو باشد، و اخفض لهما جناح الذل من الرحمه «و از روى مهربانى با ایشان فروتنى نما» فرمود: چشمت را از نگاه کردن به آنها جز به مهربانى و نرمى پر مکن و صدایت را بر صداى آنها بلند مگردان و نه دستت را بر دست آنها و بر ایشان پیشى مگیر، و از آن حضرت علیه‏ السلام روایت شده: مردى نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله آمد و گفت: من در جهاد رغبت داشته خواهان آن هستم، پیغمبر صلى الله علیه و آله فرمود: در راه خدا جهاد کن که اگر کشته شوى نزد خدا زنده بوده و روزى داده مى‏شوى، و اگر مردى پاداش تو بر خدا است، و اگر برگشتى از گناهان برگشته ‏اى چنانکه به دنیا آمده ‏اى، آن مرد گفت: یا رسول‏ الله من پدر و مادر سالخورده دارم که با من انس داشته نمى‏ خواهند به جهاد روم، رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: با ایشان باش قسم به آنکه جان من به دست او است همدمى پدر و مادر به تو روز و شبى بهتر از یکسال جهاد است. این اخبار دلالت دارد به اینکه بیشتر حقوق پدر و مادر و نیکى به آنها را جز خدا و آنکه خدا به او آموخته نمى‏ داند).

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۵

اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي أَهَابُهُمَا هَيْبَةَ السُّلْطَانِ الْعَسُوفِ، وَ أَبَرُّهُمَا بِرَّ الْأُمِّ الرَّؤُوفِ، وَ اجْعَلْ طَاعَتِي لِوَالِدَيَّ وَ بِرِّي بِهِمَا أَقَرَّ لِعَيْنِي مِنْ رَقْدَةِ الْوَسْنَانِ، وَ أَثْلَجَ لِصَدْرِي مِنْ شَرْبَةِ الظَّمْآنِ حَتَّى أُوثِرَ عَلَى هَوَايَ هَوَاهُمَا، وَ أُقَدِّمَ عَلَى رِضَايَ رِضَاهُمَا وَ أَسْتَكْثِرَ بِرَّهُمَا بِي وَ إِنْ قَلَّ، وَ أَسْتَقِلَّ بِرِّي بِهِمَا وَ إِنْ كَثُرَ.

بار خدایا مرا چنان گردان که از پدر و مادر بترسم مانند ترسیدن از پادشاه ستمکار، و با ایشان خوشرفتارى نمایم همچون خوشرفتارى مادر مهربان، و فرمانبرى و نیکوکاریم را به آنان در نظر از خواب، خواب ‏آلوده خوشتر و در دلم از آشامیدن تشنه گواراتر گردان تا آرزوى آنها را بر آرزوى خود برگزینم، و خشنودى ایشان را بر خشنودى خویش جلو اندازم، و نیکوئیشان را درباره‏ ى خود هر چند اندک باشد بسیار شمارم، و نیکوئى خویش را درباره‏ ى آنها هر چند بسیار باشد کم بدانم (بسیار شمردن نیکوئى پدر و مادر اگر چه کم باشد براى آنست که رغبت در دوستى و فرمانبرى آنها زیاد گردد و در سپاسگزارى و قیام به حقوق آنان کوتاهى نشود).

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۶

اللَّهُمَّ خَفِّضْ لَهُمَا صَوْتِي، وَ أَطِبْ لَهُمَا كَلَامِي، وَ أَلِنْ لَهُمَا عَرِيكَتِي، وَ اعْطِفْ عَلَيْهِمَا قَلْبِي، وَ صَيِّرْنِي بِهِمَا رَفِيقاً، وَ عَلَيْهِمَا شَفِيقاً.

بار خدایا صدایم را در برابر ایشان آهسته و سخنم را خوشایند و خویم را نرم نما، و دلم را بر آنها مهربان کن، و مرا به ایشان سازگار و بر آنان رحیم گردان.

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۷

اللَّهُمَّ اشْكُرْ لَهُمَا تَرْبِيَتِي، وَ أَثِبْهُمَا عَلَى تَكْرِمَتِي، وَ احْفَظْ لَهُمَا مَا حَفِظَاهُ مِنِّي فِي صِغَرِي.

بار خدایا آنان را به پرورش من جزا ده و در گرامى داشتنم پاداش ده، و آنچه در کودکى از من محافظت نموده‏ اند (رنجهائى که برایم کشیده ‏اند) براى آنها نگاه دار (پاداش رنجشان را عطاء فرما. اشاره به اینکه چون فرزند نمى ‏تواند نیکى پدر و مادر را درباره‏ ى خود پاداش دهد از اینرو پاداش ایشان را از خداوند متعال خواسته).

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۸

اللَّهُمَّ وَ مَا مَسَّهُمَا مِنِّي مِنْ أَذًى، أَوْ خَلَصَ إِلَيْهِمَا عَنِّي مِنْ مَكْرُوهٍ، أَوْ ضَاعَ قِبَلِي لَهُمَا مِنْ حَقٍّ فَاجْعَلْهُ حِطَّةً لِذُنُوبِهِمَا، وَ عُلُوّاً فِي دَرَجَاتِهِمَا، وَ زِيَادَةً فِي حَسَنَاتِهِمَا، يَا مُبَدِّلَ السَّيِّئَاتِ بِأَضْعَافِهَا مِنَ الْحَسَنَاتِ.

بار خدایا و آزارى که از من به ایشان رسیده یا ناپسندى که از من به آنان رخ داده یا حقى که براى آنها نزد من تباه گشته آن را سبب ریختن گناهان و بلندى درجات و مقامها و فزونى حسنات و نیکی هاشان قرار ده (توجیه اعتراف معصومین علیهم‏ السلام به گناهان و آمرزش خواستن از آنها در شرح دعاى دوازدهم گذشت) اى برگرداننده‏ ى بدیها به چندین برابرش از خوبیها (این جمله در آخر دعاى دوم شرح داده شد).

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۹

اللَّهُمَّ وَ مَا تَعَدَّيَا عَلَيَّ فِيهِ مِنْ قَوْلٍ، أَوْ أَسْرَفَا عَلَيَّ فِيهِ مِنْ فِعْلٍ، أَوْ ضَيَّعَاهُ لِي مِنْ حَقٍّ، أَوْ قَصَّرَا بِي عَنْهُ مِنْ وَاجِبٍ فَقَدْ وَهَبْتُهُ لَهُمَا، وَ جُدْتُ بِهِ عَلَيْهِمَا، وَ رَغِبْتُ إِلَيْكَ فِي وَضْعِ تَبِعَتِهِ عَنْهُمَا، فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُهُمَا عَلَى نَفْسِي، وَ لَا أَسْتَبْطِئُهُمَا فِي بِرِّي، وَ لَا أَكْرَهُ مَا تَوَلَّيَاهُ مِنْ أَمْرِي يَا رَبِّ.

بار خدایا آنچه پدر و مادر در گفتار با من تعدى نموده اند (سخنان ناروائى گفته ‏اند) یا در کردار درباره ‏ى من بیجا رفتار کرده ‏اند (به شایستگى مرا تربیت و پرورش ننموده‏ اند) یا حق مرا تباه ساخته ‏اند یا از آنچه واجب است (وظیفه ‏ى ایشان بوده که آن را انجام دهند) درباره‏ ى من کوتاهى کرده ‏اند من آن را به آنان بخشیدم و آن را وسیله‏ ى احسان بر ایشان گردانیدم، و از تو خواهانم که وبال و گرفتارى آن را از ایشان بردارى (آنان را به گفتار و کردار بیجا و تضییع حق و انجام ندادن وظیفه درباره‏ ى من به کیفر نرسانى) زیرا من درباره ‏ى خود به ایشان گمان بد نمى ‏برم، آنان را در مهربانى به خویش سهل ‏انگار نمى‏دانم، و از آنچه درباره ‏ام نموده ‏اند کراهت نداشته دلگیر نیستم، اى پروردگارم.

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۱۰

فَهُمَا أَوْجَبُ حَقّاً عَلَيَّ، وَ أَقْدَمُ إِحْسَاناً إِلَيَّ، وَ أَعْظَمُ مِنَّةً لَدَيَّ مِنْ أَنْ أُقَاصَّهُمَا بِعَدْلٍ، أَوْ أُجَازِيَهُمَا عَلَى مِثْلٍ، أَيْنَ إِذاً يَا إِلَهِي طُولُ شُغْلِهِمَا بِتَرْبِيَتِي؟ وَ أَيْنَ شِدَّةُ تَعَبِهِمَا فِي حِرَاسَتِي؟ وَ أَيْنَ إِقْتَارُهُمَا عَلَى أَنْفُسِهِمَا لِلتَّوْسِعَةِ عَلَيَّ؟

زیرا حق ایشان بر من واجبتر و نیکیشان به من دیرینتر و نعمتشان نزد من بزرگتر از آنست که آنها را به عدل و داد قصاص نموده گروگیرى کنم، یا مانند آنچه نموده ‏اند رفتار نمایم (و اگر چنین کنم پس) در این هنگام- اى خداى من- بسیارى کار ایشان براى پرورش من چه شد؟! و سختى رنجشان در پاس داشتنم کو؟ و تنگى (گرفتارى) که براى گشایش (آسایش) بر من به خود هموار نموده ‏اند کجا است؟

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۴ - فراز ۱۱

هَيْهَاتَ مَا يَسْتَوْفِيَانِ مِنِّي حَقَّهُمَا، وَ لَا أُدْرِكُ مَا يَجِبُ عَلَيَّ لَهُمَا، وَ لَا أَنَا بِقَاضٍ وَظِيفَةَ خِدْمَتِهِمَا، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَعِنِّي يَا خَيْرَ مَنِ اسْتُعِينَ بِهِ، وَ وَفِّقْنِي يَا أَهْدَى مَنْ رُغِبَ إِلَيْهِ، وَ لَا تَجْعَلْنِي فِي أَهْلِ الْعُقُوقِ لِلْآبَاءِ وَ الْأُمَّهَاتِ يَوْمَ تُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَ هُمْ لَا يُظْلَمُونَ.

چه بسیار دور است (شگفتا) ایشان نمى‏ توانند حق خود را از من به درستى بگیرند (زیرا حقوق آنها بسیار و بیش از آنست که بتوانند همه ‏ى آنها را بستانند) و من نمى‏توانم آنچه (حقوقى) که براى آنها بر من واجب است دریابم، و شرط خدمت و چاکرى آنان را بجا آورم، پس بر محمد و آل او درود فرست، و مرا (در انجام وظیفه) یارى کن اى بهترین کسى که از او یارى مى‏خواهند، و توفیقم ده اى راهنماینده ‏تر کسى که به او رومى‏ آورند، و مرا روزى (قیامت) که هر نفسى به آنچه کرده جزا داده مى‏شود در حالى که به آنها ستم نمى‏شود در جرگه‏ ى کسانى که با پدران و مادران بدرفتارى کرده و آنها را آزرده ‏اند قرار مده (حضرت امام محمد باقر علیه‏ السلام فرموده: خداوند عزوجل براى بنده در سه چیز رخصت قرار نداده «آنها را آسان نشمرده»: اداى امانت و سپرده به نیکوکار و بدکار، و وفاى به عهد و پیمان براى نیکوکار و بدکار، و نیکى به پدر و مادر نیکوکار باشند یا بدکردار. و از زهرى روایت شده که گفته: على بن الحسین علیهما السلام با مادرش طعام نمى‏ خورد، و به مادر خود خوشرفتارترین مردم بود، از آن حضرت سبب طعام نخوردن با مادر را پرسیدند؟ فرمود: مى‏ترسم با مادر طعام خورم و چشم او به چیزى از خوردنى سبقت گیرد و من ندانسته آن را بخورم پس عاق او گردم. سید نعمت الله جزائرى- علیه الرحمه- در شرح خود بر صحیفه پس از نقل این روایت مى‏ نویسد: مراد از مادر آن حضرت علیه ‏السلام در اینجا پرورش‏ دهنده‏ ى آن حضرت است که کنیز امام حسین علیه ‏السلام بوده، و اما مادر حقیقى آن بزرگوار چنانکه صدوق- رحمه الله- از حضرت رضا علیه‏ السلام روایت نموده هنگام زائیدن از دنیا رفته، پس امام حسین علیه ‏السلام او را به کنیزى سپرد، و آن حضرت او را مادر مى‏خواند، و گفته شده: که مادر آن حضرت علیهما السلام در واقعه کربلا خود را در فرات انداخت از جهت اینکه صبرش تمام گشته یا از اسیرى مى‏ترسید، زیرا او از دختران پادشاهان عجم بود و از یزید گمان مى‏برد دشمنى سختى را که بین پادشاهان عرب و عجم بود، و گفته شده: سیدالساجدین علیه‏ السلام چون آنچه در آن بیابان بسرشان آمده دید براى مادر خود ترسید به آنچه که مادرش بر نفس خویش مى‏ترسید پس او را بر شتر یا اسبى سوار کرده و روانه ساخت و معلوم نشد به کجا رفت، و گفته شده: او را به کوهى در خراسان برد و در آنجا مرد، و آن کوه «که از سلسله‏ ى جبال خراسان است» الان بین مردم طهران معروف است که آن را زیارت مى‏کنند و به آن تبرک مى‏ جویند، و براى این گفتار از اخبار شواهدیست، خلاصه مادر حقیقى آن حضرت پس از واقعه‏ ى کربلا دیده نشده است، و آنچه روایت شده که آن حضرت علیه ‏السلام چون از شام برگشت مادرش را به مولى و غلام خود شوهر داد، مراد از مادر پرورش ‏دهنده‏ ى آن بزرگوار بود، نه مادر حقیقى او چنانکه بسیارى از دانشمندان گمان کرده ‏اند، زیرا پذیرفتنى نیست که دختر یزدجرد پادشاه عجم هنگامى که خواستند او را شوهر دهند به کسى جز حسین علیه‏ السلام تن نداد چگونه بعد از او به یکى از موالى و غلامان تن مى‏دهد؟! و نیز حمل مولى بر عبد و غلام غلط و نادرست است، زیرا مولى در اینجا به معنى محب و دوست است که از شیعیان باشد، و چون این مطلب را تحقیق و تصدیق نمودى بدان که از پیغمبر صلى الله علیه و آله رسیده: مردى به آن حضرت گفت: یا رسول‏ الله کیست سزاوارترین مردم به خوشرفتارى و آمیزش من با او؟ فرمود: مادرت، گفت: پس از او کیست؟ فرمود: مادرت، گفت: پس از او کیست؟ فرمود پدرت. مادر را دوبار بیان فرمود، و در روایت دیگر سه بار بیان کرده، و بعضى علماء گفته ‏اند: گفتار پیغمبر صلى الله علیه و آله دلیل است بر اینکه دو ثلث مال فرزند براى مادر است بنا به روایت یکم یا سه چهار آن بنا به روایت دوم، و براى پدر سه یک است یا چهار یک، و آیات و اخبار که زیادى حق مادر را بر پدر بیان مى‏کند بسیار است، و این منافات با اختصاص پدر براى ولایت و سرپرستى فرزند ندارد، زیرا قیام به آن از جمله‏ ى چیزهائى است که مناسب مردان است).

درباره بنیاد صحیفه سجادیه

بنیاد صحیفه سجادیه در استان اصفهان در جهت توسعه فرهنگ قرآن و عترت براساس حدیث ثقلین در سال 1395 تاسیس گردید.

 امید است این کتاب ازرشمند صحیفه سجادیه که تنها کتابی است که از سوی اهل بیت (ع) به نگارش درآمده و به عنوان زبور آل محمد و خواهر قرآن معروف است، بعد از قرآن و نهج البلاغه به آن توجه ویژه شود و در جامعه اسلامیمان مورد توجه و بهر برداری قرار گیرد.

 telegram aparat

logo