حضرت سجاد عليه السلام در اين فراز به اين واقعيت اشاره فرموده است كه هيچ كس حقى بر خدا ندارد و هر كس هر چه از خدا دريافت نموده ، از لطف و تفضل حضرت خداوندى دريافته است ، زيرا تمام ابزارهاى هدايت كه بندگان با آن به اطاعت و عبادت پرداخته اند ، همگى از ناحيه ى الطاف حق سبحانه است و اگر توفيق سلب گردد، هيچ حركتى در راه بندگى از انسان ساخته نيست . بنابراين ، از آن جا كه همه ى آن چه را كه در راه بندگى مصروف داشته ، از خدا دريافت كرده است ، هيچ گاه نمى تواند ادعا كند كه در مقابل اين كرده ى خود مستحق دريافت پاداش است . پس كم ترين بى توجهى كافى است كه انسان مستحق عذاب اليم الهى گردد، چرا كه تمرد و نافرمانى خداوند رئوفى كه تمام وجود و مراتب و آثار او و تمام نيازها و وسايل زندگى و ابزار هدايت را بدون استحقاق و رايگان به او عنايت فرموده و نيز اصل وجود را بدون استحقاق به او عطا كرده ، اوج بى شرمى و پستى است كه براى استحقاق عذاب كافى است.
............................



















