• بخشی از دعای شانزدهم
1- خداوند هر كس را كه پس از توكل به او، درباره فقرش شكایت به
اين جمله تأكيد مضمون كلام پيشين است و امام عليه السلام طى آن ، علت درخواست قبل خود را بيان مى فرمايد . حضرت در فراز پيشين به خداوند سبحان عرضه داشت كه اگر عافيت فعلى من عاقبت بد و بلا و گرفتارى آخرت را در پى دارد ، گرفتارى آخرت را – اگر قابل عفو نيست – در دنيا مقرر فرما و عافيت دنيا را به آخرت موكول نما ، زيرا اگر عذاب آخرت به گرفتارى دنيا تبديل شود ، يك نابسامانى موقت است ، اما اگر عافيت را در آخرت عطا كند ، امن و امان دايمى خواهد بود .
در اين فراز كنايه اى روشن تر از تصريح وجود دارد كه اگر كسى به خاطر عافيت دنيا ، عذاب آخرت را به جان بخرد ، زيانى غيرقابل جبران و خسرانى بى پايان انتخاب كرده است كه افسوس بر آن ، چيزى را عوض نمى كند . در عالم ماده ، نظام حركت و ناآرامى حاكم است و هيچ چيز ثابت نيست ، ولى در آخرت نظام حركت در كار نيست ، بلكه نشئه ى آخرت لنگرگاه كشتى عظيم دنياى مادى است و سرانجام همه چيز به ثبات مى رسد و از دسترس محاسبه هاى فيزيكى خارج مى گردد ؛ آن جا مسافتى در كار نيست ، حتى الكترون ها نيز از حركت مى ايستند و جذب و انجذاب ويژه اى ، نظام جرمى را فرا مى گيرد و ناگهان همه چيز متوقف مى شود و اين خود ، تحقق مفاد آيه ى شريفه ى : (أن الى ربك المنتهى) است . «منتها» به معناى رسيدن همه چيز به مقصد و غايت خود مى باشد .
قيامت ، در تصور نمى گنجد و چون ما در عالمى هستيم كه با نسبت ها زندگى مى كنيم و تصور صحيحى از نظام تهى از نسبت ها نداريم و تمام حواس و مشاعر ما با مقادير كمى و محاسبات معطوف به نسبت ها انس دارد . از اين رو ، معصومين عليهم السلام با ما به گونه اى سخن مى گويند كه براى ما ملموس باشد . با اين حال ، نكته اى ضمنى هم بيان مى كنند كه در آن جا عمل نيست ، حركت نيست و ابدى مى باشد .
چگونه مى توان ابديت را تصور كرد ، در حالى كه امتداد و حركت نيست ؟ اين به بن بست رسيدن نظام علمى و ذهن معتاد به محاسبه هاى فيزيكى است . آن جا كه قاعده ى فيزيك كارايى نداشته باشد ، قاعده و نظام علمى ، ديگر قابل تطبيق نخواهد بود . آب و هوا نيست ، اما حيات هست . نور نيست ، ولى ديدن هست . امتداد زمانى نيست ، ولى ابديت لازمه ى لا ينفك آن عالم است . عاقبتى كه نه قابل فهم و نه داراى مثل و نظير است . به ذات پاك حضرت احدى پناه مى بريم از لحظه اى كه هيچ فريادرسى جز خداوند متعال نيست.
........................
