بايد توجه داشت كه دستور پيش گفته – چنان كه در فراز قبل گذشت – همه جا قابل توصيه نيست ، بلكه برخورد بايسته با اشخاص مختلف و موقعيت هاى گوناگون فرق مى كند ؛ گاهى عفو موجب طغيان و گاهى عامل بدآموزى است ؛ مثلا كسى كه عناد و ستم براى او عادى است ، محدوديت او ، عين مصونيت خود او و ديگران است و بايد با هر روش و ابزارى – و لو تنبيه – او را سر جاى خود نشاند . بنابراين ، بايد موارد را با دقت بررسيد .
اللهم صل على محمد و آله ، و حلنى بحلية الصالحين ، و ألبسنى زينة المتقين ، فى بسط العدل ، و كظم الغيظ ، و اطفاء النائرة ، و ضم أهل الفرقة ، و اصلاح ذات البين ، و افشاء العارفة ، و ستر العائبة ، و لين العريكة ، و خفض الجناح ، و حسن السيرة ، و سكون الريح ، و طيب المخالقة ؛
خدايا ! بر حضرت محمد و خاندان او درود فرست و مرا به زيور صالحان و زينت تقواپيشگان بيآرا ، تا مانند ايشان در گسترش عدالت و فرو بردن خشم و خاموش كردن شعله ى غضب و گرد آوردن آنان كه از يكديگر جدا شده اند و اصلاح روابط متخاصمان و نشر معروف و پوشاندن منكرات و نرمش در خلق و تواضع و نيك رفتارى و ملايمت و آرامش و خوش خلقى بكوشم .
ترسيم چهره ى صالحان و راه كار دستيابى به ملكه ى عدالت
امام سجاد عليه السلام در اين جا به ترسيم چهره ى صالحان و پرهيزگاران پرداخته است و به شكل ضمنى ، راه كار دستيابى به رستگارى و آراستگى به تقوا و ملكه ى عدالت را تبيين فرموده است .
حضرت ابتدا به خداوند متعال – جل جلاله – عرض مى كند : مرا به زيور صالحان و زينت تقواپيشگان بيآراى ، سپس به تبيين سنخ و جنسيت اين زينت ، مى پردازد و براى اين منظور دوازده صفت را با عبارت هاى بسيار زيبا و سبكى شيرين و دل نشين ، باز گفته است كه نخستين آنها لزوم عدالت ورزيدن و سعى در گسترش دادن آن در جامعه است و اين خود ، دو بخش دارد :
1. لزوم متصف بودن فرد به ملكه ى عدالت ؛
2. بايستگى گسترش دامنه ى دادورزى و دادگرى در سطح جامعه ى انسانى.
...............
